فارماکوکینتیک نیکوتین به نحوه پردازش نیکوتین پس از مصرف در بدن اشاره دارد. در اینجا یک تفکیک وجود دارد:
1. جذب: نیکوتین می تواند از راه های مختلفی جذب شود، از جمله استنشاق (مانند سیگار کشیدن)، بلع خوراکی (جویدن تنباکو یا آدامس نیکوتین)، یا از طریق پوست (مانند چسب). استنشاق سریعترین جذب را فراهم می کند زیرا نیکوتین از طریق ریه ها وارد جریان خون می شود. جذب خوراکی و پوستی روش‌های کندتر، اما همچنان موثر برای جذب هستند.
2. توزیع: هنگامی که نیکوتین جذب شد، به سرعت از طریق خون در سراسر بدن پخش می شود. به راحتی از سد خونی مغزی عبور کرده و در عرض چند ثانیه به مغز می رسد. نیکوتین همچنین در سایر بافت ها از جمله ماهیچه، قلب و بافت چربی پخش می شود.
3. متابولیسم: کبد به طور عمده نیکوتین را متابولیزه می کند. آنزیم اولیه مسئول متابولیسم نیکوتین سیتوکروم P{1}}A6 (CYP2A6) است. نیکوتین به ترکیبات مختلفی متابولیزه می شود، از جمله متابولیت اولیه آن، کوتینین. کوتینین بیشتر به ترکیبات دیگری مانند trans{5}}'-hydroxycotinine و نیکوتین N'-oxide متابولیزه می شود.
4. دفع: نیکوتین و متابولیت های آن عمدتاً از طریق ادرار دفع می شوند. نیمه عمر حذف نیکوتین به عواملی مانند متابولیسم فردی، دفعات مصرف تنباکو و نحوه مصرف بستگی دارد. به طور متوسط، نیمه عمر نیکوتین حدود 2 ساعت است، به این معنی که نیمی از نیکوتین مصرف شده در این مدت از بدن دفع می شود.
5. عوامل مؤثر بر فارماکوکینتیک: عوامل متعددی می توانند بر فارماکوکینتیک نیکوتین تأثیر بگذارند، از جمله ژنتیک، عملکرد کبد، سن، جنسیت و مصرف همزمان سایر مواد (مانند داروها یا الکل). علاوه بر این، سیگاری‌های معمولی ممکن است نسبت به نیکوتین تحمل داشته باشند که بر متابولیسم و میزان دفع آن در طول زمان تأثیر می‌گذارد.
درک فارماکوکینتیک نیکوتین برای ارزیابی اثرات آن بر بدن و طراحی استراتژی های موثر ترک سیگار و جایگزینی نیکوتین ضروری است.